BudownictwoB2B: OknaidrzwiB2B DachyB2B InstalacjeB2B WykańczanieB2B PrzegrodyB2B
 
 
Szukaj według województwa

Wybierz województwo:

 
 
Artykuly

Projektowanie i wykonawstwo obiektów sportowych

O ile proces budowy obiektów sportowych generalnie podlega tym samym zasadom, co budowa każdego innego obiektu, to architektura sportowa rządzi się już zupełnie innymi prawami. Dlatego skoncentrujemy się na najważniejszych kwestiach dotyczących projektowania.


Zaplanowanie dobrego obiektu sportowego to coś znacznie więcej, niż narysowanie go na desce kreślarskiej. Tego typu inwestycja musi być przede wszystkim dobrze przemyślana, zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i ekonomicznym.

Tymczasem inwestorzy nie zawsze są przygotowani do takich zadań. Nie chodzi wyłącznie o brak kwalifikacji, ale przede wszystkim o brak doświadczenia. Dla wielu gmin basen czy hala sportowa są jedynymi tego typu inwestycjami na przestrzeni wielu lat. W efekcie zdarzają się przedsięwzięcia bez przemyślanego programu funkcjonalno-użytkowego czy niedoszacowane pod względem kosztów. Albo zaplanowane w oparciu o kalendarz wyborczy.

Kolejną kwestią jest wybór projektanta. Najlepiej oczywiście wybrać kogoś sprawdzonego. Zadanie to nie jest proste, ponieważ niechlubną praktyką jest, że uczestnicy przetargów użyczają sobie nawzajem referencji. Inwestorzy tłumaczą też, że są skrępowani przepisami Ustawy o zamówieniach publicznych, więc przy wyborze kierują się jedynym kryterium, jakim jest cena. Niesłusznie, ponieważ wspomniane prawo nie ogranicza stosowania innych kryteriów niż cena. Takie rozwiązanie wymaga jednak od urzędnika odwagi i większej współodpowiedzialności za decyzję.

Pole do popisu i wyzwanie

W większości przypadków projektowaniem obiektów sportowych parają się pracownie specjalizujące się w działalności ogólnobudowlanej. To powoli się jednak zmienia, ponieważ w ostatnich latach zamówienia dotyczące infrastruktury sportowej stanowiły dużą cześć wszystkich inwestycji. Na rynku pojawiło się więc sporo podmiotów specjalizujących się w projektowaniu basenów czy hal sportowych.

Rozwój rynku jest tylko jednym z powodów takiego trendu. Drugi wynika z faktu, że wiele obiektów sportowych ma duże gabaryty czy ciekawe kształty, a takie rozwiązania dają duże pole do popisu dla architektów. Dobrze jest zaprojektować coś, co będzie potem wizytówką miasta.

Z drugiej strony inwestycje sportowe są bardzo specyficzne i wymagające, nie tylko dla inwestorów - o czym wspomniano powyżej - ale i dla projektantów. Na czym polega ta specyfika? Trudno o jeden wspólny mianownik, dlatego przyjrzyjmy się kilku wybranym typom obiektów sportowych, których zaprojektowanie wymaga najbardziej indywidualnego podejścia.

Rady specjalistów

Projektując nowoczesne obiekty sportowo-rekreacyjne przeznaczone dla młodzieży, głos należy oddać właśnie jej. To młodzi amatorzy deskorolki, rowerów BMX czy snowboardu są najbardziej "na czasie" i wiedzą, jakich figur czy elementów skateparku, toru rowerowego czy snowparku potrzebują. To od ich zaangażowania zależy przyszły sukces frekwencyjny inwestycji.

Podobny rodzaj specyfiki ma pole golfowe - trudno sobie wyobrazić, aby dobry obiekt tego typu zaprojektowała osoba nie mająca pojęcia o tym sporcie. Choć każde pole jest inne, musi posiadać zestaw wspólnych elementów: 18 dołków (lub 9 w przypadku małego pola), miejsce startu (tee), tor gry (fairway), obszar poza grą (rough) oraz teren z krótko przystrzyżoną trawą, na którym znajduje się dołek i flaga (green). Ważne, żeby były one właściwie rozmieszczone, co zapewni zawodnikom odpowiednie emocje. Uwagę należy zwrócić także na bezpieczeństwo golfistów oraz na to, aby mogli obcować z piękną przyrodą.



fot. Padel Sportfot. Bisprol

Wielkie powierzchnie

Kontekst otoczenia jest istotny również w przypadku projektowania hal sportowych i stadionów, które - jako obiekty wielkopowierzchniowe - oddziałują mocno na swoje sąsiedztwo. Duże gabaryty rodzą także inne komplikacje. Przy projektowaniu ogromny nacisk trzeba położyć na kwestie bezpieczeństwa. Niezbędne jest zastosowanie jak najmniej palnych elementów budowlanych oraz zaprojektowanie jak najbardziej drożnych ciągów komunikacyjnych na wypadek ewakuacji. W przypadku hal dodatkowym wyzwaniem jest duża rozpiętość międzypodporowa konstrukcji dachu, a także zapewnienie w obiekcie odpowiednich warunków akustycznych. Projektując halę lodową należy jeszcze pamiętać o szczególnych warunkach eksploatacji, a więc temperaturze wnętrza i wilgotności powietrza.

W ostatnich latach Polska była rajem dla architektów projektujących wielkie stadiony. Większość śmietanki spili jednak specjaliści z zagranicy, dysponujący odpowiednim zapleczem i doświadczeniem. Spore pole do popisu daje za to inna dyscyplina stadionowa, a mianowicie żużel. Jest on w naszym kraju niezwykle popularny, a co za tym idzie, inwestycji z nim związanych jest całkiem dużo. To w końcu w Polsce powstał najnowocześniejszy żużlowy stadion na świecie - Motoarena w Toruniu.

Stadiony żużlowe, z uwagi na dobiegający z nich hałas, powinny być zlokalizowane w oddaleniu od osiedli mieszkaniowych. Ze względów bezpieczeństwa należy zaprojektować trybuny w odpowiedniej odległości od toru jazdy i koniecznie oddzielone od niego barierą (o wysokości min. 1,2 m) chroniącą zarówno zawodników, jak i widzów. Kąt nachylenia trybun musi zapewniać dobrą widoczność.

Specyficzne baseny

Tematem wymagającym co najmniej oddzielnego artykułu, a nawet całej książki, jest projektowanie basenów. To przedsięwzięcie niezwykle złożone, wymagające specjalistycznej wiedzy na temat wentylacji, materiałów budowlanych, technologii uzdatniania wody, nie mówiąc już o specyficznych programach funkcjonalnych. Z uwagi na ograniczenia skoncentrujemy się na najważniejszych zasadach.

Stopień skomplikowania bryły takiego budynku jest pochodną możliwości finansowych inwestora. W ostatnich latach dominuje tendencja do upraszczania kształtów, co korzystnie odbija się na budżecie danego samorządu nie tylko na początku inwestycji, ale także w późniejszym etapie eksploatacji. Skromność bryły można przełamać stosując ciekawe elementy wykończeniowe, takie jak szkło, drewno czy choćby pomysłową kolorystykę. Te elementy są niezwykle istotne także wewnątrz budynku, bo to one decydują o klimacie każdego basenu. Często spotykanym rozwiązaniem konstrukcyjnym dachu jest zastosowanie dźwigarów z drewna klejonego, które jest jednocześnie ciekawym elementem dekoracyjnym. Wielkim wyzwaniem jest technologia wody i instalacje wentylacyjne hal basenowych. Choć w tych przypadkach radą służą specjaliści, projektant musi wiedzieć, że najczęstszym błędem jest złe zaprojektowanie systemu wymiany powietrza. Wilgoć bardzo szybko zgromadzi się w miejscach pozbawionych wentylacji, a efekty będą negatywne nie tylko dla użytkowników, ale i dla samej konstrukcji basenu.

Z powodu "agresywności" wody równie istotny jest dobór odpowiednich materiałów wykończeniowych w basenie. W tym przypadku nie warto oszczędzać, aby potem nie musieć walczyć z wszechobecną pleśnią czy korozją.

Jest z kogo wybierać

Projektowanie obiektów sportowo-rekreacyjnych ma swoją wyraźną specyfikę. Wymaga od architekta dobrego przygotowania merytorycznego, które trudno posiąść wyłącznie w trakcie studiów. Na szczęście notowany w ostatnich latach boom w infrastrukturze sportowej w Polsce sprawił, że wielu architektów wyspecjalizowało się właśnie w tego typu budownictwie. Dlatego inwestorzy mają teraz z kogo wybierać.

Norbert Skupiński
fot. otwierająca: Kortbud

logo footer