BudownictwoB2B: OknaidrzwiB2B DachyB2B InstalacjeB2B WykańczanieB2B PrzegrodyB2B
 
 
Szukaj według województwa

Wybierz województwo:

 
 
Vademecum

Snooker - Elegancja przy zielonym stoliku

Ogromne skupienie na twarzach zawodników, chirurgiczna precyzja ruchów i przewidywanie możliwych scenariuszy rozgrywki na kilka uderzeń do przodu godne najlepszych szachowych arcymistrzów - tak w skrócie wygląda partia snookera z perspektywy telewizora. Perspektywa mająca swoich wiernych fanów, którzy z niecierpliwością odliczają czas do kolejnych dużych zawodów.


Popularność transmisji największych turniejów niemal automatycznie przekłada się też w Polsce na frekwencję w klubach bilardowych, gdzie zamiast tradycyjnego "poola" coraz większe wzięcie mają stoły do snookera. Aż strach pomyśleć, co będzie się działo, kiedy w naszym kraju doczekamy się zawodnika, który zadomowi się w światowej czołówce...

Jeden kandydat już jest, w 2012 roku pochodzący z Warszawy Kacper Filipiak jako 16-latek wywalczył mistrzostwo Europy do lat 21 i dzięki temu zwycięstwu, jako pierwszy polski snookerzysta, dostał się do elitarnego grona zawodowców. Później z dobrej strony pokazał się podczas Drużynowego Pucharu Świata, ale w dalsza część sezonu nie była już tak udana i wskutek niskiej pozycji w rankingu utalentowany zawodnik wypadł ze stawki profesjonalistów. Pozostaje mieć nadzieję, że edukacja w prestiżowej akademii na Wyspach Brytyjskich przyniesie jeszcze efekty, a w ślady Filipiaka pójdą inni.

Wielkość stołu, rozmiary łuz oraz bil sprawiają, że snooker jest grą zdecydowanie trudniejszą od standardowego bilarda. Odległości na stole, małe kieszenie (łuzy) i dużo mniejsze bile utrudniają grającym wbijanie. Do tego dochodzi jeszcze rozbudowana taktyka, gdyż każda sytuacja na stole jest sytuacją nową, wcześniej zawodnikom nieznaną i należy inaczej ją rozpatrywać. Każdy układ na stole stwarza multum możliwości rozgrywania partii przez co zawodnicy są nieprzewidywalni. Wyłącznie mozolny trening jest w stanie wykształcić w graczach poczucie pewności wbicia, nauczyć pewnych schematów i strategicznego myślenia kilka ruchów w przód. Nie ma co zatem ukrywać, że sukces wymaga wieloletnich, żmudnych treningów. Ale i nagroda też jest nie do pogardzenia. Najlepsi snookerzyści świata mają obecnie status prawdziwych celebrytów, w dodatku z całkiem pokaźnymi sumami na kontach (wielokrotny mistrz świata Ronnie O’Sullivan z samej tylko gry zarobił już 7 milionów funtów).

Kiedy w 1875 roku w kantynie oficerskiej w Jubbulpore w Indiach rozgrywano pierwszą w historii partię snookera, chyba nikt nie przypuszczał, że niecałe półtora wieku później dyscyplina będzie miała tak mocną pozycję w społeczeństwie. Nazwę wymyślił angielski pułkownik sir Neville Chamberlaina, posiłkując się terminologią wojskową. Słowa "snooker" często używano zwracając się do kadetów z pierwszego roku służby. Była to zmodyfikowana wersja francuskiego słowa "neum" - kadet. Podczas jednej z partii po pomyłce swojego przeciwnika na bardzo łatwej bili pułkownik stwierdził, że w zasadzie wszyscy są nowicjuszami - "snookerami" w tej grze i nazwa "snooker" będzie odpowiednia dla tej odmiany bilarda.

 

Trzeba wspomnieć, że początkowo grano jedynie bilami czerwonymi, dopiero później wprowadzono kolorowe. Co ciekawe, pierwsze bile robione były z kości słoniowej, ale z czasem zaprzestano tej praktyki, ze względu na zakaz handlu kością słoniową. Zanim na dobre sprecyzowano zasady zdobywania punktów, minęło kilka lat, ale nowa gra ogólnie przyjęła się bardzo szybko, bo oferowała więcej możliwości uderzeń oraz wiele nowych wariantów taktycznych w porównaniu z innymi bilardowymi konkurencjami. Niebagatelną rolę w rozwoju snooker odegrał Joe Davis, który wygrał pierwsze mistrzostwa świata w 1927 roku i... 13 kolejnych. To właśnie Davis jest uważany za ojca profesjonalnego snookera, bowiem nie tylko imponował kunsztem przy stole, ale pomógł również w budowaniu wizerunku gry.

I choć wśród czołowych zawodników nie brakuje ekscentrycznych postaci, snooker cieszy się opinią sportu dla dżentelmenów. Oprócz umiejętności, od zawodników wymagane są odpowiednie maniery - istnieje nawet niepisana etykieta, której każdy snookerzysta musi przestrzegać. W przeciwieństwie do innych dyscyplin w snookerze oczekuje się od zawodników by sami przyznali się, jeżeli popełnią faul niewychwycony przez sędziego. W przypadku nieudanego zagrania nie należy okazywać swojej irytacji poprzez głośne komentowanie, przeklinanie czy krzyczenie. Gdy chcemy natomiast wyrazić swoje uznanie i podziw wobec zagrania przeciwnika nie klaszczemy, ale pstrykamy palcami - to przyjęty gest zawodników na całym świecie. Nie wypada komentować gry przeciwnika, bo wszelkie uwagi nie pozwalają skupić się na grze. Nie wolno też m.in. palić papierosów nad stołem i stawiać jedzenia lub picia na bandach.

PODSTAWOWE PRZEPISY GRY:

Gra polega na naprzemiennym wbijaniu 15 bil czerwonych oraz 6 bil w różnych innych kolorach przy użyciu bili białej. Wartości punktowe bil plasują się następująco: czerwona - 1; żółta - 2; zielona - 3; brązowa - 4; niebieska - 5; różowa - 6 i czarna - 7 punktów. Zawodnik zdobywa punkty za bile wbite do kieszeni stołu w ustalonej kolejności – wbicie czerwonej bili uprawnia zawodnika do wbijania jednej bili innego koloru, wyżej punktowanej (bila czerwona pozostaje wówczas w kieszeni, a bila innego koloru wraca na stół na swój punkt).

Zawodnik, który rozpoczyna grę, dokonuje tzw. rozbicia, czyli rozproszenia bil po stole za pomocą bili białej, którą ustawia w dowolnym miejscu na zaznaczonym półokręgu. Aby ruch gracza był zgodny z regułami, najpierw musi on wbić bilę czerwoną, a potem dopiero bilę "kolorową". Jeśli ruch jest udany, gracz kontynuuje grę, aż do momentu, gdy nie uda mu się wbić bili lub zostanie przez niego wbita bila biała. W takim przypadku mamy do czynienia z faulem, co skutkuje dodaniem przeciwnikowi czterech lub więcej punktów. Podstawowymi rodzajami fauli są: wbicie bili białej; uderzenie bilą białą w bilę kolorową zamiast czerwoną (wtedy przeciwnik otrzymuję wartość punktową uderzonej bili) i brak uderzenia bilą białą w bile czerwoną. Kiedy na stole pozostaną już tylko bile kolorowe, zawodnik mający ruch musi wbijać je po kolei - zgodnie z wartościami punktowymi tych bil. Do tego momentu partii po wbiciu bili czerwonej kolejność wbijania bil kolorowych jest dowolna, zazwyczaj wbija się bilę, która jest najbliżej bili białej (najłatwiej ją wbić). Jeżeli na stole pozostała tylko czarna bila, jej pierwsze wbicie lub faul kończy partię.

Aby lepiej orientować się w przebiegu rywalizacji, warto zapoznać się z kilkoma podstawowymi pojęciami, które stosowane są w czasie gry: frejm (frame) - nazwa pojedynczej partii; brejk (break) - suma punktów zdobyta w jednym podejściu (najwyższy możliwy break uzyskuje się, jeżeli po każdej wbitej bili czerwonej zostanie wbita bila czarna; wynosi on 147 punktów); rozgrywający (striker) - zawodnik, na którego przypada kolejność gry lub który znajduje się w grze; zagranie (stroke) - jest rozpoczęte w momencie kontaktu białej bili z kijem, są wyróżniane dwa rodzaje zagrań: bezpośrednie (kiedy bila biała trafia w inną bilę bez wcześniejszego kontaktu z bandą) i pośrednie (biała bila uderza w inną bilę po kontakcie z bandą); snooker - układ bil na stole, który uniemożliwia ruch zgodny z zasadami; chiński snooker - technika uderzania znad bili; wbicie (pot) - ma miejsce wtedy, gdy bila wpada do kieszeni bez naruszenia przepisów gry; chybienie (miss) - termin używany w przypadku nietrafienia przez zawodnika bili nominowanej przy zagraniu na pozycje.

Liczba frejmów potrzebnych do wygrania całego meczu zależy od rodzaju turnieju oraz jego rundy. Najwięcej partii potrzeba oczywiście wygrać w walce o mistrzostwo świata - finał jest rozgrywany do 18 zwycięskich frejmów. Turnieje w Polsce są rozgrywane najczęściej do 2-4 wygranych partii. Przeciętnie, na rozegranie jednego frejma podczas turnieju potrzeba około 15-30 minut, chociaż teoretycznie partia może trwać w nieskończoność, bo nie ma ograniczonego czasu gry (najdłużej rozgrywany dotychczas frejm w fazie telewizyjnej turnieju miał miejsce 26 marca 2008 roku podczas turnieju China Open w meczu Shauna Murphy’ego z Dave’em Haroldem - trwał 93 minuty i 12 sekund, zakończył się wynikiem 88:74 dla Murphy’ego).

SPRZĘT:

Partie snookera rozgrywane są na stole o wymiarach 3,6x1,8 m (dokładnie: 3569x 1778 mm z tolerancją cala). Wysokość stołu - mierzona od podłogi do najwyższej części band (tzw. korony) - wynosi (85,1-87,6 cm). Rama stołu powinna być wykonana z mahoniu, blat z płyty łupkowej pokrytej wełnianym suknem, najczęściej w kolorze zielonym. Stół ma sześć kieszeni (cztery w rogach oraz dwie znajdujące się w połowie dłuższych band stołu). W momencie rozpoczęcia partii na stole znajdują się 22 bile - biała (rozgrywająca), 15 czerwonych i 6 kolorowych (czarna, różowa, niebieska, brązowa, zielona i żółta). Bile, których używa się obecnie do gry w snookera, wykonane są z utwardzonego tworzywa sztucznego, który zawiera dodatek żywicy syntetycznej, co sprawia, że są one trwałe, a dzięki swojej sprężystości i dobremu wyważeniu, toczą się tam, gdzie chce gracz. Bile powinny mieć średnicę 5,25 cm i jednakową wagę (z tolerancją 3 g na komplet).

Kije - kij do snookera może być różnej długości, dostosowany do wzrostu zawodnika, jednak nie może być krótszy niż 3 stopy (91,4 cm) i nie może odbiegać od ogólnie przyjętych norm i kształtów. Zazwyczaj kije mają długość 147 cm i ważą 45-62 dkg. Najlepsze kije klejone są ręcznie, tańsze kije są natomiast klejone maszynowo. Do gry w snookera, zawodnicy używają specjalnych kijów, jedno- lub dwuczęściowych (dostępne w dwóch wersjach: dzielonych w ½ długości lub w ¾). Drewno, którego używa się do ich produkcji jest przygotowywane w specjalnych warunkach. Suszenie drewna, które ma być użyte do wykonania kija do snookera trwa nawet cały rok.

Kij składa się z górnej części - szczytówki, która zakończona jest tulejką tzw. ferullą, która zrobiona jest z wysokogatunkowego tworzywa sztucznego i ma za zadanie chronić kij przed rozszczepieniem podczas silnych uderzeń kija w bilę. Kolejnym elementem kija do snookera jest tip - część, która jest nacierana kredą przed uderzeniem w bilę, w celu uniknięcia poślizgu. Tipy zazwyczaj wykonywane są ze skóry naturalnej, a ich szerokość wynosi do 9,5 mm, co sprawia, że są one o wiele węższe niż te stosowane w kijach bilardowych. Uchwyt, czyli dolna część kija, którą trzyma gracz, owijana jest specjalnym, antypoślizgowym rodzajem nici. Kije często są też bogato zdobione kamieniami szlachetnymi oraz masą perłową i ebonitem. Podczas gry zawodnicy korzystają też z przyrządów pomocniczych - podpórek pod kije (krzyżaków, pająków, słoni, zwanych też łabędzią szyjką), długich kijów (zwanych wędkami), przedłużek i nasadek. Gracz może używać przyrządów będących w wyposażeniu stołu, jak i przyniesionych przez sędziego lub zawodnika.

STRÓJ:

Podczas turniejów obowiązuje nienaganny ubiór, którego nieodzownym elementem jest muszka.

 

logo footer