BudownictwoB2B: OknaidrzwiB2B DachyB2B InstalacjeB2B WykańczanieB2B PrzegrodyB2B
 
 
Szukaj według województwa

Wybierz województwo:

 
 
Vademecum

Futbol amerykański - Mecze jako święta

Gdy Europejczyk będzie chciał zagrać w Ameryce w futbol, może się bardzo zdziwić. To słowo przeciętnemu obywatelowi USA kojarzy się nie z piłką kopaną, ale z „jajem”, zbliżonym do tego znanego z rugby. Ponadto wcale nie strzela się na boisku goli, ale zdobywa punkty. Ameryka zna bowiem tylko jeden „football”...

Profesjonalna jego odmiana ucieleśniona jest w zawodowej lidze NFL (National Football League). Finał tych rozgrywek – Super Bowl – to największe widowisko telewizyjne, o najliczniejszej widowni oraz najdroższym paśmie reklamowym. Ten pojedynek traktowany jest na równi z dniami świątecznymi.

Ale i zwykłe ligowe mecze ściągają tłumy. Stadiony otwarte (outdoor stadium) bądź kryte (dome stadium) mają zazwyczaj trybuny o pojemności od 60 do około 100 tysięcy widzów. Budowa tych obiektów finansowana jest ze składek publicznych oraz z budżetu państwa.  

Ta popularność – o dziwo – nie dotyczy dyscypliny z chlubnym bagażem historii, ale mającej niewiele ponad 100 lat. Wyszła ona ze szkół średnich i gry „soccer free-all”. W 1867 roku opracowano przepisy w Princeton University, choć na Harvardzie nadal preferowano inną odmianę, tzw. grę bostońską.

Modyfikacje reguł, które następowały w późniejszych latach, zmierzały głównie do tego, aby zwiększyć bezpieczeństwo zawodników. W ten proces włączył się nawet prezydent USA. Po tym, gdy w 1905 roku na boiskach futbolowych straciło życie 18 zawodników, a ponad 150 zostało rannych, głowa państwa zaapelowała o zmniejszenie brutalności grających. Te uwagi uwzględnił Narodowy Związek Atletyczny i od 1912 roku wprowadził rywalizację w różnych kategoriach wiekowych.

Futbol to nadal głównie sport narodowy Amerykanów. W Europie najwięcej grających jest w Niemczech, Włoszech, Finlandii i W. Brytanii. Ponadto grają Australijczycy, Nowozelandczycy oraz wielu Azjatów, szczególnie Japończycy.

Również w Polsce ta dyscyplina ma już swój związek. Powstał on w listopadzie 2004 roku. Pół roku później pokazowe mecze odbyły się podczas stołecznych Juwenaliów. W listopadzie 2005 roku polscy zawodnicy grali z czeską drużyną Pardubice Stallions. W odbywających się od 2006 roku rozgrywkach ligowych początkowo hegemonem był zespół Warsaw Eagles. Stołeczne Orły tytuły mistrzowskie zdobywały trzy krotnie (2006, 2008-09). W dwóch kolejnych sezonach na czoło krajowej hierarchii wysunął się Wrocław.

W 2012 roku finał rozgrywek Polskiej Ligi Futbolu Amerykańskiego po raz pierwszy w historii odbył się na Stadionie Narodowym w Warszawie i przyciągnął na trybuny rekordową liczbę widzów. W decydującym o tytule meczu Warsaw Eagles zmierzyli się z Seahawks Gdynia, a całe wydarzenie zyskało miano "polskiego Super Bowl". Również w 2013 roku finał rozgrywek odbywał się na warszawskim Narodowym - Giants Wrocław pokonali Eagles Warszawa. Warto dodać, że obecnie w Polsce rozgrywki ligowe toczą się już na trzech poziomach, a moda na futbol amerykański opanowuje kolejne miasta. Polskie zespoły próbują swych sił również w EFAF Challenge Cup. To rozgrywki organizowane przez Europejską Federację Futbolu Amerykańskiego dla drużyn z młodszych federacji narodowych, które poziomem sportowym oraz organizacyjnym nie mogą sprostać europejskim futbolowym potęgom z Niemiec, Austrii czy Francji.

PODSTAWOWE PRZEPISY GRY

Celem jest zdobycie jak największej liczby punktów. Boisko ma wymiary 109,8 x 48,8 m. Podzielone jest liniami na: pole końcowe, czyli obszar pomiędzy linią końcową a linią punktową, mający 9,15 m długości oraz pole punktowe. To ostatnie jest podzielone co pięć jardów liniami dystansowymi. Po obu stronach boiska na środku linii końcowej zamocowane są bramki o wymiarach: 3,05 m wysokość, 5,64 m szerokość. Mają kształt procy.

Mecz futbolowy trwa 60 minut czystej gry (bez przerw). Na ogół trwa około dwóch godzin. Są cztery kwarty po kwadrans każda. Pomiędzy kwartami są jednominutowe przerwy, a w połowie gry zawodnicy mogą odpoczywać przez 15 minut. Ponadto w trakcie każdej z połówek trener może trzykrotnie wziąć „czas” po półtorej minuty każdy.

Do gry przygotowuje się ponad 40 zawodników. Jednorazowo na boisku przebywa jedenastu. W trakcie przerw trener może dokonać dowolnej liczby zmian. Dlatego w drużynach jest ścisły podział na zawodników formacji ataku i obrony. Pierwsza linia ataku składa się z zawodników najsilniejszych, którzy wchodzą w kontakt fizyczny z rywalem. Za nimi operuje tzw. quarter back, czyli ten zawodnik, który najdalej i najcelniej podaje piłkę.

Mocno zbudowani ludzie (ponad 2 metry wzrostu, nawet ważący po 180 kg!) stają w obronie. To oni mają powstrzymać rywala, przerwać jego akcję. Ważną rolę spełnia kopacz (field goal), który wchodzi, aby dokonać podwyższenia (extra point). Taką funkcję w Oakland Raiders spełnia najbardziej znany polski futbolista, Sebastian Janikowski.

Punkty zdobywa się z przyłożenia (touchdown) – wbiegnięcie na pole końcowe drużyny broniącej lub przechwycenie piłki podawanej przez obrońców na własnym polu końcowym, wartość takiej akcji wynosi 6 punktów; z podwyższenia (extra point) – po każdym przyłożeniu kop na bramkę z linii oddalonej o trzy jardy od linii punktowej (1 punktu) lub próba wbiegnięcia z tego miejsca na pole końcowe rywala (za 2 punkty); kop z gry – można kopać z każdej pozycji na boisku, celny kop ma wartość 3 punktów.

Istnieją dwa podstawowe sposoby przenoszenia gry. Pierwszy z nich polega na takim rozegraniu piłki, aby została zagrana do skrzydłowego na czystej pozycji. Takie podanie przez linię rozpoczęcia akcji w ciągu każdej akcji może być tylko jedno. Przed tą linią nie ma limitu podań. Drugim sposobem zdobycia terenu jest obrona zawodnika z piłką, czyli blokowanie do niego dostępu rywalom, ale nie wolno chwytać za głowę i szyję, kopać i uderzać, podcinać i rzucać się przed biegnącego.
Blokować można tylko zagraniami za pomocą rąk i barków.

Gdy piłka wyjdzie poza linię boczną, bądź zawodnik zostanie przewrócony na wysokości miejsca zakończenia akcji, zawodnicy drużyny atakującej i broniącej ustawiają specjalne szyki taktyczne. Na pokonanie 10 jardów są cztery próby. W ten sposób drużyna porusza się etapami do przodu aż do linii pola punktowego. Jeśli się to nie uda, piłkę przejmują rywale.

SPRZĘT

Piłka wykonana jest z gumowej dętki, znajdującej się w zewnętrznej powłoce wykonanej ze skóry i ma kształt sferoidalny (wydłużona elipsoida). Ciśnienie powietrza powinno wynosić od 12 1/2 do 13 1/2 funta na cal kwadratowy, waga od 14 do 15 uncji, a wymiary piłki (w calach) to: 11-11,5 długość osi, 28-28,5 długość dłuższego obwodu, 20,75-21,25 długość krótszego obwodu. W środkowej części piłki znajduje się osiem białych wypukłych szwów, które poprawiają chwytność piłki. Rozgrywający wkładają między nich trzy palce (środkowy, średni i mały). W rozgrywkach NFL gospodarz musi przygotować aż 36 piłek. Sędziowie, 90 minut przed meczem, dokładnie testują każdą z nich!

STRÓJ

Na głowę zawodnicy zakładają hełm z maską. Większość graczy dodatkowo używa przytwierdzonego do maski, plastikowego ochraniacza na zęby oraz ochraniacza na szyję. Hełmy zapinane są paskami podtrzymującymi pod brodą. W celu zabezpieczenia graczy przed np. wstrząsem mózgu wewnątrz hełmu znajdują się specjalne poduszki wypełniane powietrzem. Ciśnienie powietrza w poduszkach reguluje sam gracz, tak aby zapewnić stabilność hełmu. Do hełmu przytwierdzona jest specjalna maska. Wykonana jest z metalowych prętów.

Koszulka musi być wystarczająco duża, aby zakryć naramienniki. Ponadto stosowane są nagolenniki i nakolanniki. Rozgrywający dodatkowo ma kamizelkę chroniącą żebra.

Korki w obuwiu do futbolu amerykańskiego mają 4 rodzaje długości; 1/2, 5/8, 3/4 i 1 cal. Ich długość podobnie jak w piłce nożnej dobiera się w zależności od podłoża. Podczas meczu w pogotowiu są różne typy obuwia na wypadek zmiany warunków pogodowych w czasie gry.

 


 

logo footer