BudownictwoB2B: OknaidrzwiB2B DachyB2B InstalacjeB2B WykańczanieB2B PrzegrodyB2B
 
 
Szukaj według województwa

Wybierz województwo:

 
 
Vademecum

Lekkoatletyka - rzuty - Atleci stadionów

Przed wiekami rzut oszczepem lub kamieniem nie był rozgrywką czy sportem. Stanowił egzystencjalną potrzebę. Dzięki sprawnej i silnej dłoni miotającej różnymi przedmiotami można było polować, zdobywać pożywienie i łupy. Rzut dyskiem konkurencją lekkoatletyczną uczynili starożytni Grecy, włączając go do programu igrzysk już osiem wieków przed naszą erą.

Obecnie w lekkoatletycznych programach znajdują się także rzut oszczepem, rzut młotem oraz pchnięcie kulą. Wszystkie one zaliczane są do konkurencji technicznych o dużej skali trudności, wynikającej ze złożonego sposobu rzucania, tak w zakresie struktury zewnętrznej, jak i wewnętrznej ruchu.

W mistrzowskich zawodach finał tych konkurencji przeprowadzany jest z udziałem 12 zawodników. Po trzech seriach rzutów zostaje 8 najlepszych, którym przysługują trzy kolejne próby. Wypadnięcie z koła lub rzut poza promień rzutów jest próbą nieważną, "spaloną".

Pchnięcie kulą

Pierwszą wzmiankę na ten temat można znaleźć u Homera. Żołnierze oblegający Troję urządzali zawody w rzucie skałą. W XVII wieku angielscy żołnierze rzucali zaś kulami armatnimi. Reguły konkurencji zostały ustanowione w 1860 roku. Wówczas kulę pchano z kwadratu o bokach 2,13 metra, czyli siedmiu stóp. Koło pojawiło się w 1906 roku. Zakazano również zginania ręki przy rzucie. Kobiety weszły do rywalizacji w 1917 roku we Francji.

Konkurencja polega na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Przed wypchnięciem musi ona mieć kontakt z szyją zawodnika. Kobiety i młodzicy (do 15 lat) pchają kulą 4 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) 6 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) i seniorzy używają kuli o wadze 7,26 kg. Po oddaniu rzutu koło trzeba opuścić jego tylną częścią, bo w przeciwnym wypadku rzut będzie spalony. Odległość rzutu mierzy się taśmą przechodzącą przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.

Stosowane są dwie podstawowe techniki pchnięcia kulą - z doskoku: zawodnik ustawia się tyłem do kierunku rzutu i wykonuje "doślizg" do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli, którą zaproponował w 1951 roku Parry O'Brien (USA) - oraz obrotowa: zawodnik wykonuje obrót zakończony wypchnięciem kuli. Jako pierwszy użył jej w 1976 roku Aleksander Barysznikow.

Pchnięcie kulą znajduje się w programie nowożytnych igrzysk olimpijskich od samego ich początku.

Polska dochowała się trzech świetnych kulomiotów. Legendarny Władysław Komar był mistrzem olimpijskim w 1972 roku w Monachium, a jego sukces w Pekinie w 2008 roku i w Londynie w 2012 roku powtórzył Tomasz Majewski. Ponadto, w pierwszych mistrzostwach świata, w 1983 roku w Helsinkach po złoty medal sięgnął Edward Sarul.

Rekord Polski aktualnie należy do Majewskiego i wynosi 21,95 m. Rekordzistą świata od ponad 20 lat pozostaje Amerykanin Randy Barnes, który posłał kulę na odległość 23,12 m. Wśród pań rekordzistką świata od ponad ćwierć wieku jest radziecka zawodniczka Natalja Lisowska (22,63 m), a rekord Polski należy do Ludwiki Chewińskiej (19,58 m).

Rzut oszczepem

Konkurencja wymaga wysokiego stopnia przygotowania fizycznego i odpowiedniego poziomu rozwoju ogólnej i specjalnej sprawności fizycznej. Do dalekiego rzutu potrzebna jest gibkość, siła i koordynacja ruchowa. Rzut oddaje się po rozbiegu.

Za pierwszego "oszczepnika" zwykło uważać się Herkulesa. Jako konkurencja sportowa była w dwóch formach: rzut na odległość i do celu. Pierwotny oszczep był wykonany z drewna oliwnego, miał długość od 2,30 do 2,40 m, ważył 400 gramów. Można było rzucać zarówno jedną ręką, jak i obiema. W XVIII wieku oszczep stał się symbolem niezależności Finów. W tym też kraju odbył się pierwszy kobiecy konkurs oszczepu (1916). W 1952 roku linia rzutu zmieniła się z prostej na łuk. W 1953 Franklin Bud Held wprowadził drążony oszczep, co zwiększyło zdolność lotu, i spowodowało poziome lądowanie, a rok później zaproponował oszczep metalowy. W 1966 roku Spaniard Felix Erausquin rzucił ponad 100 metrów, używając rotacyjnej techniki. Międzynarodowa federacja zabroniła jej używania, gdyż uznała ją za niebezpieczną. W 1984 roku Uwe Hohn, reprezentant ówczesnej NRD, uzyskał wynik 104 metry i 80 centymetrów. Po tym wyczynie zmieniono środek ciężkości oszczepu, co skróciło rzuty o około 10 metrów. W 1991 roku wprowadzono oszczep z chropowatym falowanym ogonem.

Kobiety i młodzicy (do 15 lat) rzucają oszczepem o długości 220-230 cm i wadze 600 g, juniorzy i seniorzy używają sprzętu o długości 260-270 cm i wadze 800 g. Polska w tej konkurencji zdobyła dwa medale olimpijskie.

W 1936 roku brąz z Berlina przywiozła Maria Kwaśniewska-Maleszewska, a 20 lat później w Melbourne Janusz Sidło zdobył wicemistrzostwo igrzysk. Był też dwukrotnie mistrzem Europy oraz rekordzistą świata (83,66 m).

Rzut dyskiem

Antyczni Grecy używali w tej konkurencji najpierw kamieni, później dysków z brązu o wadze 2-6 kg o średnicy 21-34 cm. W 1896 roku dysk wszedł do nowożytnych igrzysk. Rzuty odbywały się z piedestału o wymiarach od 60 cm do 70 cm. W tym samym czasie Szwedzi rzucali już dyskiem z koła o średnicy 2,5 m. W 1897, w USA, konkurencja była rozgrywana z koła o średnicy siedmiu stóp, zwiększonej w 1908 roku do 2,5 m. Koło jest otoczone siatką ochronną o wysokości 4 m i wylotem z przodu 6 m.

Dysk został standaryzowany w 1907 roku. Obecnie kobiety i młodzicy (do 15 lat) rzucają dyskiem o wadze 1 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) 1,5 kg, a juniorzy starsi (18-19 lat) i seniorzy rzucają dyskiem o wadze 2 kg. Pomiar odległości odbywa się za pomocą taśmy, która przechodzi przez środek koła i ślad dysku.

Z oryginalnej statycznej postawy zawodnika nic dzisiaj nie zostało. Zawodnik staje tyłem do kierunku rzutu, po czym wykonuje obrót, trzymając dysk w wyprostowanej w łokciu ręce. Podczas obrotu i po wykonaniu rzutu nie wolno zawodnikowi nadepnąć lub przekroczyć metalowej obręczy koła. Ten styl zaproponował Clarence Houser (USA) w 1926 roku. Do 1920 roku rzucano jeszcze dwoma rękami. W 1954 roku wprowadzono betonowe koło, by zwiększyć prędkość obrotową zawodnika. Kobiety przyjęto do konkurencji w 1914 roku.

W tej konkurencji Polska zdobyła pierwszy w dziejach igrzysk złoty medal olimpijski. Konkurs w Amsterdamie w 1928 roku wygrała Halina Konopacka (39,62 m). W 1936 roku srebro, a cztery lata wcześniej brąz zdobyła Jadwiga Wajs. Po wojnie Edmund Piątkowski był mistrzem Europy i rekordzistą świata (59,91 m - 1959). Obecnie w światowej czołówce Polskę reprezentuje Piotr Małachowski. Miotacz Śląska Wrocław zarówno w igrzyskach olimpijskich 2008, jak i w mistrzostwach świata 2009 zdobywał srebrne medale, a w 2010 roku został mistrzem Europy. Małachowski jest także aktualnym rekordzistą Polski - 71,84 m (rekord świata od ponad ćwierć wieku do Jürgena Schulta z NRD - 74,08 m).

Rzut młotem

Młot to kula, do której przymocowana jest stalowa linka zakończona uchwytem. Zawodnik wykonuje rzut młotem z koła o średnicy 2,135 m, otoczonego siatką ochronną. Zawodnik staje w kole tyłem do kierunku rzutu, chwyta oburącz uchwyt młota, wykonuje kilka obrotów ponad głową, prostując ramiona w łokciach wykonuje trzy do pięciu obrotów i wyrzuca młot w pole rzutów. Podczas obrotów i po wykonaniu rzutu nie wolno nadepnąć lub przekroczyć metalowej obręczy koła. Kobiety i młodzicy (do 15 lat) rzucają młotem o wadze 4 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) - 6 kg, a juniorzy starsi (18-19 lat) i seniorzy - 7,26 kg.

Konkurencja zrodziła się w czasach antycznych. Wówczas młot był z drewna, a jego wyrzut poprzedzony był... biegiem. W 1887 roku została ustalona obecna waga młota. Użycie wolframu jako materiału na głowice młota zredukowało jego wielkość (minimalna dziś to 110 mm), co przełożyło się też na dłuższe rzuty.

Dla Polski najbardziej radosne były igrzyska olimpijskie w Sydney (w 2000 r.). Wówczas konkurs mężczyzn wygrał Szymon Ziółkowski, a kobiet - Kamila Skolimowska. Ziółkowski był też mistrzem (2001, 2005) oraz wicemistrzem (2009) świata, a także brązowym medalistą mistrzostw Europy (2012). Obecnie najlepszym polskim zawodnikiem w tej dyscyplinie jest Paweł Fajdek - mistrz świata (2013, 2015) i wicemistrz Europy (2014).

W 2015 roku w Szczecinie ustanowił rekord Polski - 83,93 (rekordzistą świata pozostaje Jurij Siedych z ZSRR - 86,74 m). Wśród pań najlepsza jest Anita Włodarczyk. Na koncie ma olimpijskie srebro (2012), złoto (2009, 2015) i srebro (2013) mistrzostw świata, a także dwa złota (2012 i 2014) i brąz mistrzostw Europy (2010). Do niej należy również rekord świata (81,08 m), który ustanowiła w 2015 roku w Cetniewie.

 


 

logo footer